Een overlijdensrisicoverzekering sluit je hopelijk af voor een situatie die nooit werkelijkheid wordt. Het kan gebeuren dat een partner, ouder of andere dierbare overlijdt terwijl de verzekering nog loopt. Wanneer aan de voorwaarden van de verzekering is voldaan, wordt het afgesproken bedrag uitgekeerd aan de begunstigde. Maar wat gebeurt er daarna eigenlijk? Als de overlijdensrisicoverzekering is uitgekeerd, krijg je vaak in één keer een behoorlijk bedrag op je rekening. Juist in een emotionele periode kan het lastig zijn om te bepalen wat je daar vervolgens mee wil doen. Het belangrijkste is dat je niet het gevoel hoeft te hebben dat je meteen grote financiële beslissingen moet nemen. Het geld is er juist om financiële rust te creëren. Neem daarom de tijd om te bekijken welke kosten er zijn, welke inkomsten mogelijk wegvallen en hoe je jouw financiële situatie voor de komende jaren wil organiseren.
Wanneer wordt een overlijdensrisicoverzekering uitgekeerd?
Na een overlijden moet de verzekeraar eerst op de hoogte worden gebracht. Daarna vraagt de verzekeraar meestal om verschillende documenten, zoals een overlijdensakte. Ook wordt gecontroleerd wie volgens de polis de begunstigde is en of het overlijden binnen de looptijd en voorwaarden van de verzekering valt. Wanneer alles akkoord is, kan het verzekerde bedrag worden uitgekeerd. Hoe hoog dat bedrag is, hangt af van de verzekering die destijds is afgesloten. Bij sommige verzekeringen blijft het verzekerde bedrag gedurende de volledige looptijd gelijk. Bij andere varianten wordt het bedrag langzaam lager. Het geld wordt in principe overgemaakt aan de persoon of personen die als begunstigde zijn aangewezen. Dat hoeft niet altijd dezelfde persoon te zijn als degene die erfgenaam is. Daarom is het verstandig om goed naar de polis en de begunstiging te kijken.
Het bedrag is uitgekeerd! Wat nu?
Staat het geld eenmaal op je rekening? Dan kan de verleiding groot zijn om meteen allerlei financiële zaken af te handelen. Toch kan het verstandig zijn om eerst overzicht te creëren. Zeker wanneer je net iemand bent verloren, kunnen grote beslissingen extra zwaar voelen. Breng daarom eerst in kaart hoe je financiële situatie eruitziet na het overlijden. Welke vaste lasten lopen door? Welk inkomen is weggevallen? Zijn er schulden of leningen? Hoe hoog zijn de woonlasten? En zijn er op korte termijn grote kosten te verwachten? Wanneer een overlijdensrisicoverzekering is uitgekeerd, is het geld meestal bedoeld om het financiële verlies door het overlijden op te vangen. Dat betekent niet dat iedere euro direct uitgegeven moet worden. Een deel tijdelijk op een spaarrekening laten staan terwijl je rustig alles uitzoekt, kan juist verstandig zijn.
Gebruik het uitgekeerde bedrag voor je woonlasten
Eén van de belangrijkste redenen om een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten, is het beschermen van de achterblijvende partner of het gezin. Wanneer twee mensen samen een hypotheek of huur betalen, kan het overlijden van één van hen grote gevolgen hebben voor de betaalbaarheid van de woning. Het uitgekeerde bedrag kan bijvoorbeeld worden gebruikt om een hypotheek gedeeltelijk af te lossen. Daardoor kunnen de maandelijkse woonlasten lager worden. Of dit financieel de beste keuze is, hangt onder andere af van de hypotheekvoorwaarden, rente, andere beschikbare middelen en de persoonlijke situatie. Soms is het helemaal niet nodig om de hypotheek direct af te lossen. Het kan bijvoorbeeld prettiger zijn om een gedeelte van het bedrag als financiële buffer te bewaren. Zo blijft er geld beschikbaar voor onverwachte kosten en dagelijkse uitgaven.
Denk ook aan het weggevallen inkomen
Een overlijden heeft niet alleen gevolgen voor de kosten, maar vaak ook voor de inkomsten van een huishouden. Misschien valt er elke maand een volledig salaris weg. Een overlijdensrisicoverzekering kan juist zijn afgesloten om dat inkomensverlies tijdelijk op te vangen. Stel dat er €150.000 is uitgekeerd. Dan hoef je dat bedrag niet per se direct te gebruiken voor één grote betaling. Je kunt er ook voor kiezen om een gedeelte apart te zetten om de komende jaren het lagere huishoudinkomen aan te vullen. Dat kan vooral belangrijk zijn wanneer er kinderen zijn. Kosten voor boodschappen, school, sport, kleding en andere dagelijkse zaken lopen gewoon door. Het uitgekeerde bedrag kan ervoor zorgen dat het gezin niet meteen grote veranderingen hoeft door te voeren.
Bouw een goede financiële buffer op
Na een overlijden kan de financiële situatie veranderen. Daarom is een buffer extra belangrijk. Een kapotte auto, onverwachte reparatie aan de woning of hoge energierekening komt nooit op een handig moment. Wanneer de verzekering is uitgekeerd, kan je daarom eerst bepalen welk bedrag je achter de hand wil houden. Hoe groot die buffer moet zijn, verschilt per huishouden. Iemand met een koopwoning, kinderen en één inkomen heeft bijvoorbeeld een andere financiële reserve nodig dan iemand die alleen woont in een huurwoning. Door een gedeelte van het verzekeringsgeld niet direct te besteden, creëer je financiële ademruimte. Dat kan in een periode waarin er al genoeg verandert veel rust geven.
Controleer de gevolgen voor belasting en toeslagen
Een uitkering uit een overlijdensrisicoverzekering kan ook fiscale gevolgen hebben. Welke regels precies gelden, hangt af van de manier waarop de verzekering is afgesloten, wie verzekeringnemer was, wie de premies betaalde en wie de begunstigde is. In bepaalde situaties kan erfbelasting een rol spelen. Daarnaast kan ontvangen vermogen uiteindelijk invloed hebben op regelingen waarbij naar je vermogen wordt gekeken. Het is daarom verstandig om niet automatisch aan te nemen dat het volledige uitgekeerde bedrag zonder verdere gevolgen kan worden gebruikt. Bij een grote uitkering kan het slim zijn om de polis en persoonlijke situatie te laten beoordelen door een financieel of fiscaal adviseur. Zo voorkom je dat je later onverwacht met een belastingaanslag of andere financiële gevolgen wordt geconfronteerd.
Wees voorzichtig met grote beslissingen na de uitkering
Na een overlijden kan er ontzettend veel tegelijk op je afkomen. Naast het verdriet moeten er administratieve zaken worden geregeld, rekeningen worden aangepast en misschien keuzes over de woning worden gemaakt. Tegelijkertijd staat er ineens een groot bedrag op je bankrekening. Probeer daarom grote beslissingen niet te overhaasten. Het feit dat de overlijdensrisicoverzekering is uitgekeerd, betekent niet dat je dezelfde week moet besluiten wat er met het volledige bedrag gebeurt. Je kunt eerst de directe kosten betalen en de rest veilig apart zetten. Wanneer er na een paar maanden meer duidelijkheid is over je nieuwe maandelijkse inkomsten en uitgaven, wordt het vaak makkelijker om te bepalen wat verstandig is.
