Een lekkende kraan repareren, de dakgoot schoonmaken, een schilder bellen of precies weten wanneer de cv-ketel weer een onderhoudsbeurt nodig heeft. In veel huishoudens zijn dit van die taken die bij één persoon terechtkomen. Niet omdat daar ooit officiële afspraken over zijn gemaakt, maar omdat de taakverdeling in de loop der jaren gewoon zo is ontstaan. Maar wat gebeurt er als juist degene die het huis onderhoudt plotseling overlijdt? Naast het verdriet komen er dan allerlei praktische zaken op je af. Misschien weet je helemaal niet wanneer het dak voor het laatst is gecontroleerd, waar de gegevens van de installateur liggen of welke klusjes normaal ieder voorjaar werden uitgevoerd. Dat kan overweldigend zijn. Toch hoef je niet van de ene op de andere dag alles over woningonderhoud te weten. Door rustig overzicht te creëren, kun je stap voor stap ontdekken wat er nodig is om het huis goed te blijven verzorgen.
Wie onderhoudt het huis normaal gesproken?
In veel relaties ontstaat vanzelf een bepaalde rolverdeling. De één regelt de administratie en verzekeringen, terwijl de ander zich bezighoudt met onderhoud en reparaties. Zolang je samen bent, is dat meestal geen probleem. Pas wanneer iemand wegvalt, merk je hoeveel kennis er bij één persoon zat. Misschien wist je partner precies welke vakman betrouwbaar was, wanneer de buitenkozijnen opnieuw geschilderd moesten worden en welk vreemde geluid van de verwarmingsketel geen reden voor paniek was. Probeer daarom na een overlijden niet direct alles zelf te kunnen. Begin vooral met het verzamelen van informatie. Kijk in e-mails, agenda’s, mappen met facturen en documenten van de woning. Oude rekeningen kunnen handig zijn. Daarop vind je bijvoorbeeld welk bedrijf eerder de ketel heeft onderhouden, wie het dak heeft gerepareerd of wanneer er voor het laatst schilderwerk is uitgevoerd.
Begin met wat echt belangrijk is
Wanneer je niet gewend bent om een woning te onderhouden, kan elk klein gebrek ineens dringend lijken. Gelukkig hoeft lang niet alles meteen opgelost te worden. Een kras in de verf of een losse deurklink kan meestal wachten. Een lekkage, problemen met elektriciteit of een kapot verwarmingssysteem vraagt sneller om aandacht. Het helpt daarom om onderscheid te maken tussen onderhoud dat noodzakelijk is om schade te voorkomen en werkzaamheden die vooral cosmetisch zijn. Loop eens rustig rondom het huis. Kijk naar het dak voor zover dat zichtbaar is, controleer ramen en kozijnen en let op vochtplekken. Kijk ook wanneer belangrijke installaties voor het laatst zijn onderhouden. Je hoeft daarbij niet zelf op een ladder te klimmen of technisch onderzoek te doen. Zeker wanneer degene die normaal het huis onderhoudt er niet meer is, kan het juist verstandig zijn om voor bepaalde zaken een professional in te schakelen.
Zoek betrouwbare hulp voor het onderhoud
Zelf alles leren repareren klinkt misschien zelfstandig, maar dat is helemaal niet nodig. Ook mensen die behoorlijk handig zijn, besteden veel onderhoudswerkzaamheden uit. Vraag familie, vrienden of buren of zij goede vakmensen kennen. Een betrouwbare loodgieter, elektricien, schilder en installateur kunnen veel onzekerheid wegnemen. Heb je iemand gevonden met wie je goede ervaringen hebt? Bewaar de contactgegevens op een vaste plek. Je kunt ook een bouwkundige of onderhoudsdeskundige vragen om eens naar de woning te kijken. Zeker bij een ouder huis kan zo’n controle duidelijk maken welke werkzaamheden binnenkort nodig zijn en welke nog jaren kunnen wachten. Daarmee voorkom je dat je uit onzekerheid allerlei klussen laat uitvoeren die helemaal niet urgent zijn. Tegelijkertijd verklein je de kans dat belangrijk onderhoud ongemerkt blijft liggen.
Maak inzichtelijk wie wat onderhoudt
Een huis heeft niet elke maand groot onderhoud nodig. Veel werkzaamheden keren juist jaarlijks of eens in de paar jaar terug. Daardoor is het makkelijk om iets te vergeten als je niet degene was die deze zaken altijd regelde. Maak daarom een simpele onderhoudsplanning. Noteer bijvoorbeeld wanneer installaties gecontroleerd zijn, wanneer er geschilderd is en wanneer bepaalde onderdelen van het huis vervangen zijn. Bewaar facturen en garantiebewijzen op dezelfde plek. Zo bouw je langzaam je eigen overzicht op. Na verloop van tijd hoef je niet meer te bedenken wanneer iets voor het laatst gebeurd is. Je kunt het gewoon terugvinden. Het kan verstandig zijn om belangrijke kennis binnen een huishouden sowieso met elkaar te delen. We weten nooit precies wat er in de toekomst gebeurt. Weten wie het huis onderhoudt, welke bedrijven daarvoor worden gebruikt en waar belangrijke documenten liggen, kan een partner later veel uitzoekwerk besparen.
Houd rekening met de kosten van woningonderhoud
Onderhoud kost niet alleen tijd, maar ook geld. Dat kan na een overlijden extra belangrijk worden. Wanneer twee mensen samen een woning betalen en één inkomen plotseling wegvalt, kunnen de financiële mogelijkheden veranderen. De hypotheek loopt ondertussen door en ook energiekosten, verzekeringen, gemeentelijke lasten en onderhoud verdwijnen niet. Een onverwachte reparatie van duizenden euro’s kan dan ineens een veel grotere impact hebben. Probeer daarom inzicht te krijgen in zowel de vaste woonlasten als de onderhoudskosten die je de komende jaren kunt verwachten. Misschien staat er groot schilderwerk gepland of is de verwarmingsinstallatie aan vervanging toe. Door zulke uitgaven vroeg in beeld te krijgen, kun je beter bepalen wat financieel haalbaar is. Soms blijkt dat de woning prima betaalbaar blijft. In andere situaties kan het nodig zijn om kritisch te kijken naar de woonlasten of zelfs naar de vraag of je in het huis wil blijven wonen.
Wanneer kan een overlijdensrisicoverzekering interessant zijn?
Juist bij een koopwoning kan een overlijdensrisicoverzekering (ORV) interessant zijn. Deze verzekering keert een vooraf afgesproken bedrag uit wanneer de verzekerde binnen de looptijd van de verzekering overlijdt, als aan de voorwaarden wordt voldaan. Dat geld kan bijvoorbeeld worden gebruikt om een deel van de hypotheek af te lossen. Hierdoor kunnen de maandelijkse woonlasten lager worden. Het bedrag kan ook financiële ruimte geven in een periode waarin één inkomen wegvalt. Dat kan indirect ook belangrijk zijn voor het onderhoud. Wanneer je na het overlijden van je partner minder financiële ruimte hebt, is het prettig als noodzakelijke reparaties niet direct een probleem vormen. Een huis onderhoudt zichzelf tenslotte niet omdat de financiële situatie veranderd is.
Een ORV is vooral het overwegen waard wanneer partners financieel sterk van elkaar afhankelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan een gezamenlijke hypotheek die lastig op één inkomen te betalen is. Welke dekking en welk verzekerd bedrag passend zijn, hangt af van de persoonlijke financiële situatie.
